Edelhof Munsterbilzen
Beheersplan en herbestemmingsonderzoek van het kasteeldomein.
In samenwerking met Wondering.
Bilzen
2020-2022
Het stadsbestuur van Bilzen wilde van het Kasteeldomein Edelhof een centrale ontmoetingsplek maken voor de gemeenschap. In samenwerking met ontwerpbureau Wondering en met participatie van de inwoners van Munsterbilzen, ontwikkelden we een langetermijnvisie en een integraal masterplan voor deze waardevolle historische site.
-
Munsterbilzen, een deelgemeente van Bilzen, huist een rijke geschiedenis. De plek zou meer dan duizend jaar geleden het centrum van een uitgestrekt Merovingisch domein geweest zijn. Bekend is de voormalige abdij van Munsterbilzen - het oudste vrouwenklooster van de Lage Landen. Maar als je het Leroyplein oversteekt, kom je ook op een heel bijzondere plek terecht: het Kasteeldomein Edelhof. Hier vind je een sober 19de-eeuws landhuis in classicistische stijl, omringd door een indrukwekkend landschapspark. De site ligt dicht bij het dorp van Munsterbilzen, maar verbindt ook het Haspengouwse landschap met het Munsterbos dat deel uitmaakt van Nationaal Park Hoge Kempen.
Het stadsbestuur van Bilzen zocht een coherente toekomstvisie voor het Kasteeldomein Edelhof, met oog voor zowel de erfgoedwaarde als de mogelijkheden voor vernieuwing. Daarnaast wilden zij ook de als monument beschermde gebouwen op de site vernieuwen in harmonie met de omgeving. Het bestuur klopte bij ons aan voor een beheersplan, een masterplan en een herbestemmingsonderzoek als basis voor de langetermijnvisie.
-
Participatietraject in samenwerking met ontwerpbureau Wondering
De herbestemming van het Kasteeldomein Edelhof vormde een complexe opdracht, mede omdat het stadsbestuur de lokale bevolking intensief wilde betrekken bij het ontwikkelingsproces. Ze wilden draagvlak creëren en van het kasteeldomein een levendige plek maken die bewoners én bezoekers van Munsterbilzen aantrekt. Daarom werkten wij intensief samen met ontwerpbureau Wondering, die de leiding namen over het participatietraject met de omwonenden.
Op 29 september 2021 organiseerden we een interactief communicatie- en participatiemoment rond de toekomst van het domein. Een groep van 40 buurtbewoners kon hier meedenken over een nieuw en levendig park dat hun buurt zou versterken. Met de structuurschets als praatplan kwam vanalles naar boven: lokale bezorgdheden, maar ook de sterktes en opportuniteiten van de plek.
De bewoners deelden hun ideeën over de beleving van het Kasteeldomein, over spel en recreatie en een nieuwe functie als ontmoetingsplek. Het verslag van de bijeenkomst maakt deel uit van het herbestemmingsonderzoek.
Masterplan
In ons masterplan voor het Kasteeldomein Edelhof legden we de basis voor de toekomstige ontwikkeling van de site. We vertrokken vanuit haar unieke positie als schakel tussen het Munsterbos en het Haspengouwse landschap. Doorheen beide landschappen en het park lopen verschillende beken, die de plekken met elkaar verbinden. De site Edelhof zal in die context een waardevol vertrekpunt zijn voor wie het Nationaal Park Hoge Kempen en de regio Haspengouwen wil ontdekken.
Vanuit ons onderzoek en onze samenwerking met ontwerpbureau Wondering, formuleerden we drie centrale verhaallijnen voor het Kasteeldomein Edelhof:
Taal en klanken: de op één na oudste Nederlandstalige zin is geschreven in Munsterbilzen. Reden te meer om mensen op de site Edelhof mee te nemen in de oorsprong van taal en klanken. Van oude taal en muziek tot natuurklanken, oergeluiden en historische verhalenvertellers.
Nuchter naturen: de groene omgeving van Munsterbilzen biedt een oase van rust en balans. in het park van het Kasteeldomein Edelhof en de link met het Munsterbos keren bezoekers terug naar de natuur op een nuchtere manier, met beide voeten op de grond.
Bloemen- en plantenmannen: de inwoners van Munsterbilzen staan gekend om hun groene vingers. In het park is plek voor bloemen en planten en daarbij worden de lokale bewoners betrokken.
Deze verhaallijnen vormen de inhoudelijke kern van het masterplan. Ze geven richting aan de toekomstige invulling en bezoekersbeleving van het Kasteeldomein Edelhof. Daarbij blijft het historische karakter in balans met een hedendaagse, gemeenschapsgerichte invulling.
interactief communicatie- en participatiemoment
Rond de toekomst van het domein kon een groep van 40 buurtbewoners meedenken over een nieuw en levendig park dat hun buurt zou versterken.
Masterplan
In ons masterplan voor het Kasteeldomein Edelhof legden we de basis voor de toekomstige ontwikkeling van de site. We vertrokken vanuit haar unieke positie als schakel tussen het Munsterbos en het Haspengouwse landschap. Doorheen beide landschappen en het park lopen verschillende beken, die de plekken met elkaar verbinden. De site Edelhof zal in die context een waardevol vertrekpunt zijn voor wie het Nationaal Park Hoge Kempen en de regio Haspengouwen wil ontdekken.
